Омар Хайяам

Заяасан амьдрал зайлшгүй үхлээс минь

Замбуулин баян ч болоогүй ядуу ч болохгүй

Хорвоод ахиад жаахан яван саатъя даа

Хорвоог таниж амжилгүй тэгсхийгээд нүд анъя даа

-*

Хэрвээ би нүгэл үйлдсэн бол - дуртайдаа үйлдээгүй

Хорвоогийн замыг туулсан бол – дуртайдаа туулаагүй

Би хаана хэн байв? Бурханын шийдсэн бүхнийг

Би ёсчлон дагаж, би дуртайдаа амьд яваагүй ээ

-*

Дэндүү сайн хүнд өгөх дээд шагнал гэж алга

Дэндүү сайны төлөө би дэлүүгээ ярсан ч багадана

Тамын зовлон гэж юу байдгийг мэдэх үү ?

Тамтаггүй хүмүүсийн дунд амьдрах л ёстой там шүү

-*

Ганхаж буй сарнай цэцгийн бут бүхэн

Гайхам сайхан бүсгүйн чандраас ургасан байж таарна

Өнөөдөр бидний гишгэлж буй өвс бүхэн

Өчигдөрхөн цохилж асан зүрхнээс соёолсон байж мэднэ.

**-

Тавилан заяаны ном судрын нэг ч үгийг өөрчлөх арга байхгүй

Тарчилан шаналж буй хувь заяа таныг өршөөх арга бас байхгүй

Амьдралаа дуустал, цөсөө хөөртөл ууж чадлаа ч

Амь насаа уртасгаж, богиносгож л яасан ч чадахгүй

**-

Бурхны ном цээжилж буян аврал гуйснаас

Будрангуйн сэтгэлээ бүсгүйн хөөрхөн аалиар зугаацуулмаар

Хэрэв зээ дурлагсад, хөлчүүрэгсэд тамд ойчдог гэвэл

Хэнбугай нь тэгээд диваажинд залрах юм бол.

Омар Хайяам

“Там диваажин тэнгэрт буй” хэмээн нялуурагчид баталдаг
Тандаж би сэтгэлээн уудлаад худал гэдэгт итгэсэн
Там, диваажин хоёр ертөнцийн ордны хүрээнд биш
Там, диваажин гэдэг нь ердөө л сэтгэлийн хоёр туйл юм
**
Тахиа юу гэж донгоддогийг чи мэдэх үү?
Таалал төгсөгчидийг сэхээж чаддаггүй тухай
Аниргүй нэгэн шөнө эргэж ирэхгүй тухай
Амь хүмүүс үүнийг мэдэхгүй унтаж байгаа тухай
**
Тэнэгүүд мэргэн гэж үздэг, намайг
Тэдний бодсон шиг, хүн бишийг бурхан мэднэ - намайг
Намайг хичээнгүйлэн уншдаг мунхагуудаас илүү гарахгүй, би
Нарт ертөнц, өөрийнхөөн тухай илүү юм мэдэхгүй, би
**
Хэзээ ч би дарсыг уухдаа дарсанд дурлаж уугаагүй
Хээгээ алдагсадыг нэг дор цуглуулахын тулд биш
Өөрөөсөө гадуур, нэг агшин ч амьсгалахсан гэж
Өөрийнхөө гадна орших гэж дарсыг би хөнтөрдөг
**
Дэндүү сайн хүнд өгөх дээд шагнал гэж алга
Дэндүү сайны төлөө би дэлүүгээ ярсан ч багадана
Тамын зовлон гэж юу байдгийг мэдэх үү ?
Тамтаггүй хүмүүсийн дунд амьдрах л ёстой там шүү
**

Омар Хайяам

Гахай шиг тэнэгүүдэд таалагдах гэж удаан ингэж гүйх үү?
Ганцхан цадахын төлөө ялаа л амиа өгдөг байх
Зүрхээ чангал хүний царайг бүү хараач!
Зүйгүй шавхруу сорсноос нулимсаа залгисан нь дээр шүү
**
Мэдэж ав.Дурлалын халуунд мөс шиг байх хэрэгтэй
Мэргэн түшмэлийн найранд согтохгүй байх хэрэгтэй
Хэл, нүд, чихээ бүтэн байлгая гэвэл
Хэлгүй, дүлий, сохор мэт яв
**
Аяга дарсны төлөө хорвоогийн хамаг улс гүрнийг өгье
Аагтай дарсны төлөө номын хамаг ухаанаан өгье
Зөөлөн хөөсрөх дарсны төлөө хамаг алдраан өргөе
Зөвхөн бүл бүл хийх дарсны төлөө хамаг ая дуугаа өргөе
**
Хамаг анхилам үнэрийг шунан сорж амьсгалав
Хамаг туяаг залгилж, эмсийг хүсэв би
Хай амьдрал гэдэг юу вэ? Наранд гялалзснаа
Хаа нэгтээ харанхуй ангал руу алга болсон горхи
**
Хуурамч янагт хайр дурлалаа өгсөн чинь
Хуу бие минь тахалд өртөж ухаан самуурлаа
Эмч домч маань өөрөө өвдсөн болохоор
Эмзэг зүрхийг минь одоо хэн эмчлэх билээ
**
Зүрх минь надаас салан тасарваас
Зүглэн хаашаа очих бол эргэн тойрон хүнгүй
Хавчиг духтай, өрөвдөлтөй тэнэгүүд
Халаад ирэхээрээ бүгд л Хаан болохыг нь яана
**
Сав ертөнцийн амьдралыг би олон жил эргэцүүллээ
Сарны дор надад мэдэх юм алга боллоо
Би юу ч мэдэхгүйгээ сайтар мэднэ
Биеэр нээсэн сүүлчийн ганц үнэн энэ
**
Архи ууж сэтгэлээ амраагсад ч
Амгалан шөнө бурханд мөргөгсөд ч адилхан
Хөмөрсөн тогоон дор унтаж байна гэсэн үг
Хөөрхий бидний дээр тэнгэр л мэлтийж байна

Омар Хайяам

Хоргой торгоо нөмөрнө vv, өрмөг ёргоор хулдана уу
Хотол их ноён, адгийн архичин явж явж адилхан
Аятай хvндлэм зангаараа алдаршвал миний бахдал
Аливаа нvглийнхээ төлөө тамд хаяулчихгvй бол бахдал
Ертөнцөд гэвч усан vзэм чиний гайхамшигт ундаа надад
Ерийн ч биш бvvр дээд зэргийн шагнал!
* *
Тэнгэрлэг оюуны vнэ манайд шалих биш,
Тэнэгvvд л харин амьдарч цөхөх биш,
Ухаан эрдмийнхээ шавхрууг дарсанд живvvлээд vзье
Урдаас хувь заяа минь инээмсэглэх ч юунаа магад аа !
**
Хорьхон жил амьдирна уу, мянган жил амьдарна уу
Хорхойн гvнцэг болно, явж явж адилхан
Хоргой торгоо нөмөрнө vv, өрмөг ёргоор хулдана уу
Хотол их ноён, адгийн архичин явж явж адилхан
**
Заяатай, заяагvй хэмээн намайг баалаад яана?
Замыг минь бурхан хэдийнээ зурсан биш vv?
Буруу муутай хожим орооцолдлоо ч би нvгэлтэй гэж vv?
Бусдын тааллын төлөө намайг баалаад яана?
**
Худал магтаалын vг чамайг хэдий бvvвэйлнэ
Хувь заяаны чинь дээр далайсан илдийг санагтун
Алдар магтаал чамд хичнээн сайхан байна
Аминд чинь халтай хор дэргэд чинь байгааг санагтун!
**
Мэдлэг ухаанаараа багшийгаа хол хаявч
Мэдээжийн хэрэг нөгөө л балчир бvдvvлгээрээ дуудагдана
Торх торхонд ус юvлэх шиг оюуныг чинь vрж
Тоох ч vгvй уурыг нь салхиар хөөх шиг хорвоо
**
Итгэл сvсгээсээ буцаж, эсэргvvцэн босоход-ганцхан хором,
Илт vнэнээс няцаж нууц гэхэд ч-ганц хором,
Идрийн галтай vедээ л бадран дvрэлз!
Их орчлонд амьдарна гэдэг ч –ганцхан хором
**
Энэ л хорвоогийн явдлыг шинжин сонжиж ханав
Эргэцvvлсээр мэдээгvй зvйл ганц ч эс vлдэв
“Хайж эрээд эрээд мэдэх юм vгvй”
Хамгийн эгэл vнэнийг сvvлд нь би оллоо
**
Тавилант энэхэн хорвоогийн эхлэл нь юу вэ?
Таахад хэцvv оньсого бурхнаас бидэнд оноожээ
Тархиа зовоож мэргэд янз янзаар vзлээ
Тайлсан нь одоо хаа вэ, дэмий л биеэ зовоожээ

Омар Хайяам

Ай, нэг ч бай мянга ч бай зовлонд ялгаа алга
Амьд амьтанд долоон гараг өршөөлгүй
Амьд амьтанд дөрвөн мөр шүлэг өршөөнгүй
Аяга дарснаас өөр тайтгарал ер алга
+ + +
Тоогүй цуурхал дэгдвэл буруу нь чинийх биш
Толгой тархи ойчвол буруу нь чинийх биш
Ай, нүгэл буян хоёулаа чамд
тулгарваас
Ахиад энэ үгийг сана, буруу нь чинийх биш.
+ + +
Хайр сэтгэл цалгихуйяа энхрийхэн царай
Хапгисан үгсийг хэлье гэтэл модон хэл
Хамар доогуур минь ус урсч байхад
Хатаж цангадаг нь юуных вэ, бурхан минь.
+ + +
Хөөрхий сэтгэлээ нүглээр дүүргэж
Хөөрхийлж хэнийг ч хайрлалгүй, гэмшилгүй амьдарсан ч
Гайгүй ээ, чамайг булшиндаа орохын цагт
Газар дэлхий нүүрээ буруулах байлгүй
+ + +
Өдөр бүр талхны булантай сууж
Өөртөө таарсан оромжиндоо
Хэний ч боол биш, хэний ч хаан биш
Хэр тааруу амьдарвал, тэнгэрт таларх
+ + +
Ертөнцийг би шатрын хөлөгтэй зүйрлэнэ
Ерийн өдөр, жирийн шөнө-харин бид хүүнүүд нь
Хөдөлгөж шахна, хөөж цохиод идчихнэ
Хар хайрцагт чихээд дараа нь мартчихна.